Tüketici hukukunun geliştirilmesine yönelik çalışma konuları
Derneğin amacı, görüş bildiren bir yapı olmanın ötesine geçmek: sorunu veriyle tespit etmek, karşılaştırmalı hukuk araştırması yapmak ve doğrudan kanun ile yönetmelik önerisi üretmek.
6502 sayılı Kanun ve ikincil düzenlemeler yürürlükte olmakla birlikte; hakem heyeti parasal sınırları, idari yaptırımlar, fiyat etiketi ve sosyal medya etkileyicilerinin ticari iletişimi gibi başlıklarda uygulama hızla değişiyor. Avrupa Birliği tarafında ise dijital adalet, yeşil dönüşüm, onarım hakkı, çevrimiçi tüketici koruması ve etkin toplu giderim öne çıkıyor. Aşağıdaki başlıklar bu iki ekseni birlikte ele alıyor.
01 6502 Sayılı Kanun ve Mevzuat Reformu
Kanunun her maddesi; doktrin, yargı kararları, hakem heyeti uygulamaları ve karşılaştırmalı hukuk ışığında taranarak değişmesi gereken hükümler tespit edilir. Çıktı, mevcut hüküm – tespit edilen sorun – çözüm önerisi – önerilen madde metni sırasıyla hazırlanan kapsamlı bir reform önerisidir.
02 Tüketici Yargılaması ve Hakem Heyetleri
Hakem heyetlerinin karar süreleri, bilirkişilik uygulaması, kararların yeknesaklığı ve icra edilebilirliği inceleme konusudur. Tüketici mahkemeleri tarafında ise ispat yükü, elektronik deliller ve yargılama süreleri ele alınarak daha hızlı ve düşük maliyetli bir çözüm sistemi önerilir.
03 Toplu Tüketici Davaları ve Etkin Tazmin
Aynı haksız uygulamadan binlerce kişi etkilendiğinde bireysel dava her zaman yeterli olmuyor. Tüketici örgütlerinin dava ehliyeti, temsil davaları ve kolektif tazmin modelleri karşılaştırmalı olarak incelenerek bir kanun taslağı hazırlanabilir.
04 Dijital Tüketici Hukuku ve E-Ticaret
Dijital abonelikler, otomatik yenilenen sözleşmeler, platformların sorumluluğu, sahte yorumlar ve kişiselleştirilmiş fiyatlandırma başlı başına bir düzenleme alanı hâline geldi. Hedef, dijital tüketici haklarını müstakil bir metinde toplamak.
05 Yapay Zekâ, Algoritmalar ve Tüketici
Algoritmik fiyatlandırma, kişiselleştirilmiş reklam ve yapay zekâ üretimi ürün bilgileri yeni bir koruma ihtiyacı doğuruyor. Tüketicinin algoritmik manipülasyondan korunması ve sistemlerin şeffaflığı üzerine öncü bir rapor hazırlanması hedefleniyor.
06 Dark Pattern ve Haksız Ticari Uygulamalar
Aboneliği iptal etmeyi zorlaştıran akışlar, gizli ücretler, sahte geri sayımlar, önceden işaretlenmiş kutucuklar ve yanıltıcı bildirimler mevcut mevzuat karşısında değerlendirilerek dijital manipülasyona karşı düzenleme önerisi geliştirilir.
07 Finansal Tüketicinin Korunması
Ücret ve komisyonlar, tüketici kredileri, erken ödeme, sigortalı kredi, dijital bankacılık ve yetkisiz işlemler inceleniyor. Ayrıca aşırı borçlanmanın önlenmesi ve finansal açıdan kırılgan tüketicilerin korunması için öneriler hazırlanıyor.
08 Sürdürülebilir Tüketim, Onarım Hakkı, Greenwashing
Onarım hakkı, yedek parçaya erişim, planlı eskitmenin önlenmesi ve kullanım ömrüne dair bilgilendirme yükümlülükleri çalışılıyor. Gerçeği yansıtmayan çevre dostu iddiaları ise reklam ve tüketici hukuku açısından ayrıca ele alınıyor.
09 Kırılgan Tüketicilerin Korunması
Çocuklara yönelik dijital reklamlar, oyun içi satın almalar, influencer pazarlaması, yaşlı tüketicilere sunulan finansal ürünler ve dijital dolandırıcılık yöntemleri incelenerek bu gruplara özgü koruma mekanizmaları öneriliyor.
10 Ürün Güvenliği, Garanti ve Satış Sonrası
Ayıplı mal, garanti, ücretsiz onarım, yedek parça ve servis uygulamalarındaki aksaklıklar; elektrikli araçlar, akıllı cihazlar ve yazılım içeren ürünler özelinde yeniden değerlendirilerek üretici ve satıcı sorumlulukları güncelleniyor.
11 Yıllık Rapor ve Mevzuat İzleme
Her yıl yayımlanacak Türkiye Tüketici Hukuku Raporu'nda mevzuat değişiklikleri, önemli yargı kararları, hakem heyeti uygulamaları, Reklam Kurulu kararları ve uluslararası gelişmeler değerlendirilir; önemli değişikliklerden sonra kısa değerlendirme notları kamuoyuyla paylaşılır.
12 Tüketici Hukuku 2030 Strateji Belgesi
Tüm başlıkları uzun vadeli bir çerçeveye oturtmak amacıyla; dijital tüketici, yapay zekâ, toplu tazmin, finansal tüketici, sürdürülebilir tüketim, ürün güvenliği ve kırılgan tüketiciler için somut mevzuat hedefleri belirlenir.
Bu çalışmaların ortak amacı, derneğin bir tüketici hukuku politika ve araştırma merkezi niteliği kazanması; yalnızca bugünün uyuşmazlıklarını değil, yarın ortaya çıkacak sorunları da önceden görebilmesidir.
Çalışmalara katkı sunmak isteyenler için
Akademisyenler, meslektaşlar, tüketici örgütleri ve ilgili kamu kurumları ile iş birliğine açığız. Görüş, veri veya mevzuat önerisi paylaşmak için bize ulaşabilirsiniz.